eVidyarthi
Menu
  • School
    • Close
    • CBSE English Medium
    • CBSE Hindi Medium
    • UP Board
    • Bihar Board
    • Maharashtra Board
    • MP Board
    • Close
  • English
    • Close
    • English Grammar for School
    • Basic English Grammar
    • Basic English Speaking
    • English Vocabulary
    • English Idioms & Phrases
    • Personality Enhancement
    • Interview Skills
    • Close
  • Sarkari Exam Preparation
    • Close
    • All Govt Exams Preparation
    • MCQs for Competitive Exams
    • Notes For Competitive Exams
    • NCERT Syllabus for Competitive Exam
    • Close
  • Study Abroad
    • Close
    • Study in Australia
    • Study in Canada
    • Study in UK
    • Study in Germany
    • Study in USA
    • Close
  • Current Affairs
    • Close
    • Current Affairs
    • Current Affairs Quizzes
    • State Wise Current Affairs
    • Monthly Current Affairs
    • Close
Kumarbharati English Class 10 Maharashtra Board | Menu
  • MCQ Kumarbharati English Class 10 Maharashtra Board
  • Book English Kumarbharati Class 10 Maharashtra Board
  • Question Answers Kumarbharati English Class 10 Maharashtra Board
  • Notes Kumarbharati English Class 10 Maharashtra Board
  • Summary Kumarbharati English Class 10 Maharashtra Board
  • Important Questions Kumarbharati English Class 10 Maharashtra Board
  • Kumarbharati English Class 10

Summary Chapter 2.6 Kumarbharati English Class 10 Maharashtra Board

Science and Spirituality

Summary in Marathi

Summary in English

Summary in Hindi

Summary in Marathi

“विज्ञान आणि अध्यात्म” हे सृजन पाल सिंग यांनी लिहिलेले धडा, डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांच्या जीवन आणि विचारांमधून विज्ञान आणि अध्यात्म यांच्यातील सुसंनाद दाखवतो. डॉ. कलाम हे प्रसिद्ध शास्त्रज्ञ आणि भारताचे माजी राष्ट्रपती होते. त्यांचा विश्वास होता की विज्ञान आणि श्रद्धा एकत्रितपणे मानवजातीच्या प्रगतीसाठी आणि चांगल्या जगासाठी कार्य करू शकतात. विज्ञान प्रश्न सोडवण्यासाठी, सत्य शोधण्यासाठी आणि शोध लावण्यासाठी लक्ष केंद्रित करते, तर श्रद्धा आपल्या शोधांचा समाजावर होणारा परिणाम नीट समजून घेण्यासाठी दृष्टिकोन देते. डॉ. कलाम यांचे वडील, जो एक नाविक आणि मशिदीतील इमाम होता, त्यांच्या साधेपणाने आणि हिंदू पुजारी व ख्रिश्चन रेव्हरंड यांच्याशी असलेल्या मैत्रीने त्यांचे जीवन घडले. धड्यात एक महत्त्वाची घटना आहे – केरळमधील थुंबा येथे अंतराळ संशोधन केंद्रासाठी जागा घेण्याची. यासाठी मच्छीमारांचे निवासस्थान आणि चर्च हलवावे लागणार होते. रेव्हरंड फादर पेरेरा यांनी डॉ. विक्रम साराभाई यांच्या विनंतीवरून समाजाला वैज्ञानिक मिशनसाठी सहमती देण्यास प्रवृत्त केले, ज्याने विज्ञान आणि अध्यात्म एकत्र कसे काम करू शकतात हे दाखवले. प्रोफेसर सतीश धवन आणि १०२ वर्षांचे महास्वामीजी यांच्याशी संवादाने डॉ. कलाम यांना शुद्ध आणि नैतिक जीवन आणि मानवसेवेचे महत्त्व शिकवले. महास्वामीजींनी आपल्या निस्वार्थ सेवेने शक्ती दाखवली आणि डॉ. कलाम यांच्या “मी काय देऊ शकतो?” या तत्त्वज्ञानाला प्रेरणा दिली. हे तत्त्व समाजाला देण्यावर आणि भ्रष्टाचार, अन्याय टाळण्यावर भर देते. हा धडा शिकवतो की खरी आनंद आणि सामाजिक प्रगती निस्वार्थीपणा, नैतिक जीवन आणि विज्ञान व अध्यात्माच्या एकत्रीकरणात आहे, आणि विद्यार्थ्यांना देण्याचा दृष्टिकोन स्वीकारण्यास प्रोत्साहित करतो.

Summary in English

The chapter “Science and Spirituality,” written by Srijan Pal Singh, explores the harmonious relationship between science and spirituality through the life and thoughts of Dr. A.P.J. Abdul Kalam, a renowned scientist and former President of India. Dr. Kalam believed that science and faith are complementary forces that, when combined, can lead to human progress and a better world. Science provides focus to solve problems, discover truths, and create inventions, while faith offers perspective to ensure these advancements benefit society ethically. Dr. Kalam’s life was shaped by his father’s simplicity, his multi-faith friendships with a Hindu priest and a Christian reverend, and his experiences at ISRO. A significant event narrated is the acquisition of a site in Thumba, Kerala, for a space research center, which required relocating a church and fishermen’s settlement. Reverend Father Pereira, with Dr. Vikram Sarabhai’s persuasion, convinced the community to support the scientific mission, showing how science and spirituality can work together for a greater cause. Dr. Kalam’s interactions with figures like Professor Satish Dhawan and His Holiness Mahaswamiji further reinforced his belief in living a pure, ethical life and serving humanity. Mahaswamiji, at 102, exemplified strength through his selfless service, inspiring Dr. Kalam’s philosophy of “What Can I Give?” This idea encourages giving to society rather than taking, combating corruption and inequity. The chapter emphasizes that true happiness and societal progress lie in selflessness, ethical living, and the synergy of science and spirituality, urging students to adopt the mindset of giving.

Summary in Hindi

“विज्ञान और अध्यात्म” नामक यह पाठ, सृजन पाल सिंह द्वारा लिखा गया है, जो डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम के जीवन और विचारों के माध्यम से विज्ञान और अध्यात्म के बीच सामंजस्य को दर्शाता है। डॉ. कलाम एक प्रसिद्ध वैज्ञानिक और भारत के पूर्व राष्ट्रपति थे। उनका मानना था कि विज्ञान और आस्था एक साथ मिलकर मानव कल्याण और बेहतर दुनिया के लिए काम कर सकते हैं। विज्ञान समस्याओं का समाधान करने, सत्य की खोज करने और आविष्कार करने के लिए ध्यान केंद्रित करता है, जबकि आस्था हमें यह समझने का दृष्टिकोण देती है कि हमारे आविष्कार समाज को कैसे प्रभावित करते हैं। डॉ. कलाम का जीवन उनके पिता की सादगी, जो एक नाविक और मस्जिद के इमाम थे, और एक हिंदू पुजारी व क्रिश्चन रेवरेंड के साथ उनकी दोस्ती से प्रभावित था। पाठ में एक महत्वपूर्ण घटना है – केरल के थुंबा में अंतरिक्ष अनुसंधान केंद्र के लिए जमीन लेने की। इसके लिए मछुआरों के घर और एक चर्च को हटाना था। रेवरेंड फादर पेरेरा ने डॉ. विक्रम साराभाई के अनुरोध पर समुदाय को वैज्ञानिक मिशन के लिए सहमत किया, जिससे यह दिखा कि विज्ञान और अध्यात्म एक साथ कैसे काम कर सकते हैं। प्रोफेसर सतीश धवन और 102 वर्षीय महास्वामीजी के साथ बातचीत ने डॉ. कलाम को शुद्ध, नैतिक जीवन और मानव सेवा का महत्व सिखाया। महास्वामीजी ने अपनी निःस्वार्थ सेवा से शक्ति का प्रदर्शन किया और डॉ. कलाम के “मैं क्या दे सकता हूँ?” के दर्शन को प्रेरित किया। यह दर्शन समाज को देने और भ्रष्टाचार व अन्याय से बचने पर जोर देता है। यह पाठ सिखाता है कि सच्ची खुशी और सामाजिक प्रगति निःस्वार्थीपणा, नैतिक जीवन और विज्ञान व अध्यात्म के संयोजन में निहित है, और छात्रों को देने की सोच अपनाने के लिए प्रेरित करता है।

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ads

HSC आणि SSC महाराष्ट्र – मराठी माध्यम – महाराष्ट्र बोर्ड

📘 महाराष्ट्र बोर्ड परीक्षा साहित्य (मराठी माध्यम)

  • HSC आणि SSC प्रश्नसंच – मराठी माध्यमातील PDF
  • महाराष्ट्र बोर्ड नमुना प्रश्नपत्रिका व मॉडेल पेपर्स (मराठी माध्यमात)
  • SSC आणि HSC च्या मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका – मराठी माध्यम
  • SSC/HSC साठी मराठी माध्यमातील नोट्स आणि सराव चाचण्या (मॉक टेस्ट)
  • मराठी माध्यमातील MCQs (बहुपर्यायी प्रश्न) समाविष्ट
  • सर्व परीक्षा साहित्य मराठी माध्यमात उपलब्ध

📗 महाराष्ट्र बोर्ड पाठ्यपुस्तके व PDF (मराठी माध्यम)

  • इयत्ता 10 वी (SSC) चे पाठ्यपुस्तक PDF – मराठी माध्यमात
  • इयत्ता 12 वी (HSC) चे पाठ्यपुस्तक PDF – मराठी माध्यमात
  • मराठी डायजेस्ट – PDF डाउनलोड
  • SSC आणि HSC इयत्तांची पुस्तके – मराठी माध्यमातील PDF
  • डाउनलोडसाठी उपलब्ध पाठ्यपुस्तके व PDF – महाराष्ट्र बोर्ड

📒 महाराष्ट्र बोर्डासाठी मराठी अभ्यास साहित्य

  • प्रकरणनिहाय नोट्स – मराठी माध्यमात
  • प्रकरणनिहाय प्रश्नोत्तरे (प्रश्न व उत्तरे) – मराठी माध्यमात
  • SSC आणि HSC साठी महत्त्वाचे प्रश्न – मराठी माध्यम
  • महत्त्वाच्या सूत्रांचा सारांश (इयत्ता 6 वी ते 12 वी)
  • MCQs, प्रश्नसंच, नमुना प्रश्नपत्रिका आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका

CBSE Board Englsih and हिंदी माध्यम

CBSE Board

Mathematics Class 6
Science Class 6
Social Science Class 6
हिन्दी Class 6
सामाजिक विज्ञान कक्षा 6
विज्ञान कक्षा 6

Mathematics Class 7
Science Class 7
SST Class 7
सामाजिक विज्ञान कक्षा 7
हिन्दी Class 7

Mathematics Class 8
Science Class 8
Social Science Class 8
हिन्दी Class 8

Mathematics Class 9
Science Class 9
English Class 9

Mathematics Class 10
SST Class 10
English Class 10

Mathematics Class XI
Chemistry Class XI
Accountancy Class 11

Accountancy Class 12
Mathematics Class 12

Learn English
English Through हिन्दी
Job Interview Skills
English Grammar
हिंदी व्याकरण - Vyakaran
Microsoft Word
Adobe PhotoShop
Adobe Illustrator
Learn German
Learn French
IIT JEE

CBSE Board English Medium

  • Class 6 CBSE Board
  • Class 7 CBSE Board
  • Class 8 CBSE Board
  • Class 9 CBSE Board
  • Class 10 CBSE Board
  • Class 11 CBSE Board
  • Class 12 CBSE Board
  • CBSE Board Hindi Medium

  • Class 6 CBSE Board
  • Class 7 CBSE Board
  • Class 8 CBSE Board
  • Class 9 CBSE Board
  • Class 10 CBSE Board
  • Class 11 CBSE Board
  • Class 12 CBSE Board
  • बिहार बोर्ड
  • Class 6 Bihar Board
  • Class 7 Bihar Board
  • Class 8 Bihar Board
  • Class 9 Bihar Board
  • Class 10 Bihar Board
  • Class 11 Bihar Board
  • Class 12 Bihar Board
  • उत्तर प्रदेश बोर्ड
  • Class 6 UP Board
  • Class 7 UP Board
  • Class 8 UP Board
  • Class 9 UP Board
  • Class 10 UP Board
  • Class 11 UP Board
  • Class 12 UP Board
  • महाराष्ट्र बोर्ड
  • Class 6 Maharashtra Board
  • Class 7 Maharashtra Board
  • Class 8 Maharashtra Board
  • Class 9 Maharashtra Board
  • Class 10 Maharashtra Board
  • Class 11 Maharashtra Board
  • Class 12 Maharashtra Board
  • मध्य प्रदेश बोर्ड
  • Class 6 MP Board
  • Class 7 MP Board
  • Class 8 MP Board
  • Class 9 MP Board
  • Class 10 MP Board
  • Class 11 MP Board
  • Class 12 MP Board

ગુજરાત બોર્ડ

  • Class 6 Gujarat Board
  • Class 7 Gujarat Board
  • Class 8 Gujarat Board
  • Class 9 Gujarat Board
  • Class 10 Gujarat Board
  • Class 11 Gujarat Board
  • Class 12 Gujarat Board

PSC Exam Preparation

  • Uttar Pradesh PSC Exam Preparation (UPPSC)
  • Bihar PSC Exam Preparation (BPSC)
  • Madhya Pradesh PSC Exam Preparation (MPPSC)
  • Rajasthan PSC Exam Preparation (RPSC)
  • Maharashtra PSC Exam Preparation (MPSC)
Privacy Policies, Terms and Conditions, About Us, Contact Us
Copyright © 2026 eVidyarthi and its licensors. All Rights Reserved.