eVidyarthi
Menu
  • School
    • Close
    • CBSE English Medium
    • CBSE Hindi Medium
    • UP Board
    • Bihar Board
    • Maharashtra Board
    • MP Board
    • Close
  • English
    • Close
    • English Grammar for School
    • Basic English Grammar
    • Basic English Speaking
    • English Vocabulary
    • English Idioms & Phrases
    • Personality Enhancement
    • Interview Skills
    • Close
  • Sarkari Exam Preparation
    • Close
    • All Govt Exams Preparation
    • MCQs for Competitive Exams
    • Notes For Competitive Exams
    • NCERT Syllabus for Competitive Exam
    • Close
  • Study Abroad
    • Close
    • Study in Australia
    • Study in Canada
    • Study in UK
    • Study in Germany
    • Study in USA
    • Close
  • Current Affairs
    • Close
    • Current Affairs
    • Current Affairs Quizzes
    • State Wise Current Affairs
    • Monthly Current Affairs
    • Close
हिंदी Class 8 Maharashtra Board | Menu
  • MCQ Hindi Class 8 Maharashtra Board
  • Questions Answers Hindi Class 8 Maharashtra Board
  • Summary Hindi Class 8 Maharashtra Board
  • Notes Hindi Class 8 Maharashtra Board
  • Important Questions Hindi Class 8 Maharashtra Board
  • Book Hindi Class 8 Maharashtra Board
  • व्याकरण
  • Hindi Class 8

हिंदी सुगमभारती Important Questions Class 8 Chapter 3 Hindi Sugambharati Maharashtra Board

Imp Questions For All Chapters – हिन्दी Class 8

आत्‍मनिर्भरता

लहान प्रश्न

1. आत्मनिर्भरता का क्या अर्थ है?

उत्तर – आत्मनिर्भरता का अर्थ है स्वयं पर विश्वास रखना और अपने कार्यों के लिए दूसरों पर निर्भर न रहना।

2. लेखक के अनुसार आत्मनिर्भर बनने के लिए क्या आवश्यक है?

उत्तर – आत्मनिर्भर बनने के लिए आत्मसम्मान, आत्मविश्वास, धैर्य, स्वाभिमान और स्वतंत्र निर्णय लेने की क्षमता आवश्यक है।

3. राजा हरिश्चंद्र का जीवन हमें क्या सिखाता है?

उत्तर – राजा हरिश्चंद्र का जीवन हमें सिखाता है कि सत्य और आत्मसम्मान की रक्षा के लिए किसी भी कठिनाई का सामना करना चाहिए।

4. महाराणा प्रताप ने आत्मनिर्भरता का परिचय कैसे दिया?

उत्तर – महाराणा प्रताप ने कठिनाइयों में भी झुकने से इनकार किया और जंगलों में संघर्ष कर अपने स्वाभिमान की रक्षा की।

5. छत्रपति शिवाजी महाराज की सफलता का मुख्य कारण क्या था?

उत्तर – छत्रपति शिवाजी महाराज की सफलता का मुख्य कारण उनका आत्मनिर्भर स्वभाव और रणनीतिक युद्ध कौशल था।

6. कोलंबस ने किस भावना के कारण अमेरिका की खोज की?

उत्तर – कोलंबस ने आत्मनिर्भरता और दृढ़ संकल्प की भावना से अमेरिका महाद्वीप की खोज की।

7. एकलव्य आत्मनिर्भरता का आदर्श उदाहरण क्यों है?

उत्तर – एकलव्य ने बिना किसी गुरु के स्वयं अभ्यास करके महान धनुर्धर बनने की योग्यता प्राप्त की।

8. आत्मनिर्भरता से व्यक्ति को क्या लाभ होता है?

उत्तर – आत्मनिर्भरता से व्यक्ति आत्मसम्मान प्राप्त करता है, निर्णय लेने में सक्षम बनता है और जीवन में सफलता प्राप्त करता है।

9. लेखक ने विनम्रता को आत्मनिर्भरता से क्यों जोड़ा है?

उत्तर – लेखक का मानना है कि विनम्र व्यक्ति ही आत्मनिर्भर बन सकता है क्योंकि उसमें सीखने और आगे बढ़ने की क्षमता होती है।

10. आत्मनिर्भरता से जीवन कैसे सार्थक बनता है?

उत्तर – आत्मनिर्भरता से व्यक्ति अपने लक्ष्य को प्राप्त करता है, समाज में सम्मान पाता है और अपने जीवन को उद्देश्यपूर्ण बना सकता है।

दीर्घ प्रश्न

1. राजा हरिश्चंद्र के जीवन से हमें क्या सीख मिलती है?

उत्तर – राजा हरिश्चंद्र ने सत्य और धर्म की रक्षा के लिए अपना सर्वस्व त्याग दिया, लेकिन अपने आदर्शों से कभी समझौता नहीं किया। उन्होंने कई कठिनाइयों का सामना किया, फिर भी उन्होंने अपनी प्रतिज्ञा नहीं तोड़ी। इससे हमें सिखने को मिलता है कि सत्य और आत्मसम्मान सबसे महत्वपूर्ण होते हैं।

2. महाराणा प्रताप का संघर्ष आत्मनिर्भरता का उदाहरण कैसे है?

उत्तर – महाराणा प्रताप ने अपने स्वाभिमान की रक्षा के लिए जंगलों में कठिन जीवन बिताया और मुगलों के सामने झुकने से इनकार कर दिया। उन्होंने अपनी सेना को संगठित किया और आत्मनिर्भरता का परिचय दिया। उनका जीवन सिखाता है कि स्वाभिमान की रक्षा के लिए संघर्ष आवश्यक है।

3. छत्रपति शिवाजी महाराज आत्मनिर्भरता के प्रतीक क्यों हैं?

उत्तर – छत्रपति शिवाजी महाराज ने मुगलों के खिलाफ लड़ाई लड़ी और अपनी सूझबूझ और वीरता से स्वतंत्र राज्य की स्थापना की। उन्होंने अपनी सेना को संगठित किया, किले बनवाए और आत्मनिर्भरता की मिसाल पेश की। उनका जीवन बताता है कि साहस और आत्मनिर्भरता से बड़ी से बड़ी चुनौतियों को हराया जा सकता है।

4. आत्मनिर्भरता व्यक्ति के जीवन में क्या परिवर्तन लाती है?

उत्तर – आत्मनिर्भरता से व्यक्ति आत्मविश्वासी, साहसी और स्वाभिमानी बनता है, जिससे वह किसी भी कठिनाई का सामना कर सकता है। यह गुण व्यक्ति को स्वतंत्र रूप से निर्णय लेने और अपने भविष्य को सुधारने में सक्षम बनाता है। आत्मनिर्भर व्यक्ति ही सच्चे अर्थों में सफल होता है।

5. लेखक के अनुसार आत्मनिर्भरता के लिए किन गुणों की आवश्यकता होती है?

उत्तर – लेखक के अनुसार आत्मनिर्भर बनने के लिए आत्मसम्मान, धैर्य, आत्मविश्वास, स्वाभिमान और स्वतंत्र निर्णय लेने की क्षमता आवश्यक है। साथ ही, व्यक्ति को दूसरों के भरोसे न रहकर अपने प्रयासों से सफलता प्राप्त करने का प्रयास करना चाहिए। आत्मनिर्भरता से ही व्यक्ति अपने जीवन को सार्थक बना सकता है।

6. एकलव्य का उदाहरण आत्मनिर्भरता को कैसे परिभाषित करता है?

उत्तर – एकलव्य ने बिना किसी गुरु की सहायता के स्वयं अभ्यास करके श्रेष्ठ धनुर्धर बनने की क्षमता प्राप्त की। उसने आत्मनिर्भरता का परिचय देते हुए अपने लक्ष्य को प्राप्त किया, जिससे सिद्ध होता है कि अगर व्यक्ति में आत्मनिर्भरता और दृढ़ निश्चय हो, तो वह किसी भी परिस्थिति में सफलता प्राप्त कर सकता है।

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ads

HSC आणि SSC महाराष्ट्र – मराठी माध्यम – महाराष्ट्र बोर्ड

📘 महाराष्ट्र बोर्ड परीक्षा साहित्य (मराठी माध्यम)

  • HSC आणि SSC प्रश्नसंच – मराठी माध्यमातील PDF
  • महाराष्ट्र बोर्ड नमुना प्रश्नपत्रिका व मॉडेल पेपर्स (मराठी माध्यमात)
  • SSC आणि HSC च्या मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका – मराठी माध्यम
  • SSC/HSC साठी मराठी माध्यमातील नोट्स आणि सराव चाचण्या (मॉक टेस्ट)
  • मराठी माध्यमातील MCQs (बहुपर्यायी प्रश्न) समाविष्ट
  • सर्व परीक्षा साहित्य मराठी माध्यमात उपलब्ध

📗 महाराष्ट्र बोर्ड पाठ्यपुस्तके व PDF (मराठी माध्यम)

  • इयत्ता 10 वी (SSC) चे पाठ्यपुस्तक PDF – मराठी माध्यमात
  • इयत्ता 12 वी (HSC) चे पाठ्यपुस्तक PDF – मराठी माध्यमात
  • मराठी डायजेस्ट – PDF डाउनलोड
  • SSC आणि HSC इयत्तांची पुस्तके – मराठी माध्यमातील PDF
  • डाउनलोडसाठी उपलब्ध पाठ्यपुस्तके व PDF – महाराष्ट्र बोर्ड

📒 महाराष्ट्र बोर्डासाठी मराठी अभ्यास साहित्य

  • प्रकरणनिहाय नोट्स – मराठी माध्यमात
  • प्रकरणनिहाय प्रश्नोत्तरे (प्रश्न व उत्तरे) – मराठी माध्यमात
  • SSC आणि HSC साठी महत्त्वाचे प्रश्न – मराठी माध्यम
  • महत्त्वाच्या सूत्रांचा सारांश (इयत्ता 6 वी ते 12 वी)
  • MCQs, प्रश्नसंच, नमुना प्रश्नपत्रिका आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका

CBSE Board Englsih and हिंदी माध्यम

CBSE Board

Mathematics Class 6
Science Class 6
Social Science Class 6
हिन्दी Class 6
सामाजिक विज्ञान कक्षा 6
विज्ञान कक्षा 6

Mathematics Class 7
Science Class 7
SST Class 7
सामाजिक विज्ञान कक्षा 7
हिन्दी Class 7

Mathematics Class 8
Science Class 8
Social Science Class 8
हिन्दी Class 8

Mathematics Class 9
Science Class 9
English Class 9

Mathematics Class 10
SST Class 10
English Class 10

Mathematics Class XI
Chemistry Class XI
Accountancy Class 11

Accountancy Class 12
Mathematics Class 12

Learn English
English Through हिन्दी
Job Interview Skills
English Grammar
हिंदी व्याकरण - Vyakaran
Microsoft Word
Adobe PhotoShop
Adobe Illustrator
Learn German
Learn French
IIT JEE

CBSE Board English Medium

  • Class 6 CBSE Board
  • Class 7 CBSE Board
  • Class 8 CBSE Board
  • Class 9 CBSE Board
  • Class 10 CBSE Board
  • Class 11 CBSE Board
  • Class 12 CBSE Board
  • CBSE Board Hindi Medium

  • Class 6 CBSE Board
  • Class 7 CBSE Board
  • Class 8 CBSE Board
  • Class 9 CBSE Board
  • Class 10 CBSE Board
  • Class 11 CBSE Board
  • Class 12 CBSE Board
  • बिहार बोर्ड
  • Class 6 Bihar Board
  • Class 7 Bihar Board
  • Class 8 Bihar Board
  • Class 9 Bihar Board
  • Class 10 Bihar Board
  • Class 11 Bihar Board
  • Class 12 Bihar Board
  • उत्तर प्रदेश बोर्ड
  • Class 6 UP Board
  • Class 7 UP Board
  • Class 8 UP Board
  • Class 9 UP Board
  • Class 10 UP Board
  • Class 11 UP Board
  • Class 12 UP Board
  • महाराष्ट्र बोर्ड
  • Class 6 Maharashtra Board
  • Class 7 Maharashtra Board
  • Class 8 Maharashtra Board
  • Class 9 Maharashtra Board
  • Class 10 Maharashtra Board
  • Class 11 Maharashtra Board
  • Class 12 Maharashtra Board
  • मध्य प्रदेश बोर्ड
  • Class 6 MP Board
  • Class 7 MP Board
  • Class 8 MP Board
  • Class 9 MP Board
  • Class 10 MP Board
  • Class 11 MP Board
  • Class 12 MP Board

ગુજરાત બોર્ડ

  • Class 6 Gujarat Board
  • Class 7 Gujarat Board
  • Class 8 Gujarat Board
  • Class 9 Gujarat Board
  • Class 10 Gujarat Board
  • Class 11 Gujarat Board
  • Class 12 Gujarat Board

PSC Exam Preparation

  • Uttar Pradesh PSC Exam Preparation (UPPSC)
  • Bihar PSC Exam Preparation (BPSC)
  • Madhya Pradesh PSC Exam Preparation (MPPSC)
  • Rajasthan PSC Exam Preparation (RPSC)
  • Maharashtra PSC Exam Preparation (MPSC)
Privacy Policies, Terms and Conditions, About Us, Contact Us
Copyright © 2026 eVidyarthi and its licensors. All Rights Reserved.