Summary For All Chapters – English Class 10
Summary in Marathi
Summary in English
Summary in Hindi
Summary in Marathi
हा धडा मॅडम क्युरी यांच्या जीवनातील प्रेरणादायी प्रवास सांगतो, ज्यांनी विज्ञान आणि मानवतेसाठी महान कार्य केले. ७ नोव्हेंबर १८६७ रोजी मारिया स्क्लोडोवस्का या नावाने वॉर्सा, पोलंडमध्ये जन्मलेल्या मॅरींना त्यांच्या बालपणी गरिबीचा सामना करावा लागला. त्यांच्या वडिलांना शिक्षणासाठी पैसा पुरवता आला नाही, म्हणून त्यांनी गव्हर्नेस म्हणून काम केले आणि पॅरिसमधील सोरबोन विद्यापीठात प्रवेश घेतला. उपाशी राहूनही त्यांनी भौतिकशास्त्र आणि गणितात यश मिळवले.
पॅरिसमध्ये त्यांची भेट पियरे क्युरी यांच्याशी झाली. १८९५ मध्ये ते लग्नबंधनात अडकले. साध्या परिस्थितीत राहून त्यांनी लाकडी शेडमध्ये प्रयोगशाळा सुरू केली. मॅरी यांना महागड्या पिचब्लेंड नावाच्या पदार्थाच्या युरेनियमच्या गुणधर्मांमध्ये विशेष रस होता. त्यांनी आणि पियरे यांनी दोन नवीन रेडिओधर्मी घटक शोधले—पोलनियम, त्यांच्या मातृभूमी पोलंडच्या सन्मानार्थ नाव दिले, आणि रेडियम, सर्वात शक्तिशाली रेडिओधर्मी घटक.
अत्यंत कठीण परिस्थितीतही त्यांनी संशोधन सुरू ठेवले. ऑस्ट्रियाच्या सम्राटाने त्यांना एक टन पिचब्लेंड भेट दिला, ज्यामुळे त्यांच्या प्रयोगांना गती मिळाली. अनेक वर्षांच्या कष्टानंतर, १९०२ मध्ये, त्यांनी रेडियम वेगळा केला, जो निळसर जांभळ्या प्रकाशात चमकत होता. हा शोध वैद्यकीय क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा ठरला, विशेषतः कर्करोगाच्या उपचारासाठी. १९०३ मध्ये, मॅरी आणि पियरे यांना हेन्री बेकरेल यांच्यासह भौतिकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार मिळाला.
१९०६ मध्ये पियरेच्या आकस्मिक मृत्यूने मॅरींना धक्का बसला, पण त्या डगमगल्या नाहीत. त्यांनी संशोधन सुरू ठेवले आणि १९११ मध्ये रसायनशास्त्रातील दुसरा नोबेल पुरस्कार मिळवला. त्यांचा महान आत्मत्याग म्हणजे त्यांनी त्यांच्या शोधांचे पेटंट न घेतल्याने त्यावर सर्व मानवजातीचा हक्क असल्याचे मानले.
१९३४ मध्ये रेडिएशनच्या संपर्कामुळे त्यांचे निधन झाले. त्यांचे जीवन विज्ञानासाठी समर्पित होते, आणि त्यांनी धैर्य, कठोर परिश्रम आणि निःस्वार्थतेचा आदर्श घालून दिला.
Summary in English
This chapter tells the inspiring story of Madame Curie, a woman of exceptional courage, determination, and dedication who made groundbreaking contributions to science and humanity. Born as Maria Sklodowska in Warsaw, Poland, on November 7, 1867, she faced extreme poverty in her early life. Despite her father’s inability to fund her education, she dreamt of studying science in Paris and worked as a governess to save money. Eventually, she joined the Sorbonne University, where she excelled in Physics and Mathematics, often fainting from hunger but never giving up on her dreams.
At the university, she met Pierre Curie, a brilliant scientist, and they married in 1895. Together, they lived a modest life, setting up a laboratory in a wooden shed with minimal resources. Marie became deeply interested in the properties of uranium, obtained from a costly substance called pitchblende. She and Pierre discovered two new radioactive elements: Polonium, named after her homeland Poland, and Radium, the most powerful radioactive element. Despite financial struggles, they sacrificed comforts to fund their research.
The couple’s hard work was rewarded when the Emperor of Austria gifted them a ton of pitchblende, enabling them to continue their experiments. After years of perseverance, they successfully isolated radium in 1902, which emitted a bluish-purple glow. This discovery had immense medical applications, especially in cancer treatment, and was recognized globally. In 1903, Marie and Pierre, along with Henri Becquerel, received the Nobel Prize in Physics.
Tragedy struck in 1906 when Pierre died in an accident, leaving Marie devastated. Despite her grief, she continued her research, earning a second Nobel Prize in Chemistry in 1911. Marie’s selflessness was evident as she refused to patent her discoveries, believing radium belonged to humanity. She remained poor but dedicated her life to science and helping others.
Marie Curie passed away in 1934 due to prolonged exposure to radiation. Her legacy as a scientist and humanitarian endures, showcasing the power of determination, hard work, and selflessness. Her life serves as an example of how courage and dedication can lead to remarkable achievements, even in the face of adversity.
Summary in Hindi
यह अध्याय मैडम क्यूरी के जीवन की प्रेरणादायक कहानी प्रस्तुत करता है, जिन्होंने विज्ञान और मानवता के लिए महान योगदान दिया। उनका जन्म 7 नवंबर, 1867 को वारसा, पोलैंड में मारिया स्क्लोडोवस्का के रूप में हुआ। बचपन में गरीबी और कठिनाइयों का सामना करते हुए भी उन्होंने पेरिस के सोरबोन विश्वविद्यालय में पढ़ाई की। भूख और संसाधनों की कमी के बावजूद, उन्होंने भौतिकी और गणित में उत्कृष्टता प्राप्त की।
पेरिस में उनकी मुलाकात पियरे क्यूरी से हुई, और 1895 में उन्होंने शादी कर ली। दोनों ने एक साधारण जीवन जीते हुए अपनी प्रयोगशाला में रेडियोधर्मी तत्वों पर शोध किया। पिचब्लेंड जैसे महंगे पदार्थ के साथ, उन्होंने पोलोनियम और रेडियम की खोज की। पोलोनियम का नाम उनके देश पोलैंड के सम्मान में रखा गया और रेडियम चिकित्सा के क्षेत्र में एक महत्वपूर्ण खोज साबित हुआ।
ऑस्ट्रिया के सम्राट ने उन्हें एक टन पिचब्लेंड भेंट किया, जिससे उनके शोध को गति मिली। 1902 में, उन्होंने रेडियम को सफलतापूर्वक अलग किया, जो नीले-हरे प्रकाश में चमकता था। इस खोज ने कैंसर के इलाज और चिकित्सा के अन्य क्षेत्रों में क्रांति ला दी। 1903 में, मैरी और पियरे को हेनरी बेकरेल के साथ भौतिकी का नोबेल पुरस्कार मिला।
1906 में पियरे की आकस्मिक मृत्यु ने मैरी को तोड़ दिया, लेकिन उन्होंने हिम्मत नहीं हारी। उन्होंने 1911 में रसायनशास्त्र में दूसरा नोबेल पुरस्कार जीता। उनकी निस्वार्थ भावना दिखती है जब उन्होंने अपने आविष्कारों का पेटेंट नहीं कराया।
1934 में रेडिएशन के प्रभाव से उनका निधन हो गया। उनका जीवन मानवता और विज्ञान की सेवा के प्रति समर्पित था। वह साहस, दृढ़ता और निस्वार्थता की मिसाल थीं।
Leave a Reply