eVidyarthi
Menu
  • School
    • Close
    • CBSE English Medium
    • CBSE Hindi Medium
    • UP Board
    • Bihar Board
    • Maharashtra Board
    • MP Board
    • Close
  • English
    • Close
    • English Grammar for School
    • Basic English Grammar
    • Basic English Speaking
    • English Vocabulary
    • English Idioms & Phrases
    • Personality Enhancement
    • Interview Skills
    • Close
  • Sarkari Exam Preparation
    • Close
    • All Govt Exams Preparation
    • MCQs for Competitive Exams
    • Notes For Competitive Exams
    • NCERT Syllabus for Competitive Exam
    • Close
  • Study Abroad
    • Close
    • Study in Australia
    • Study in Canada
    • Study in UK
    • Study in Germany
    • Study in USA
    • Close
  • Current Affairs
    • Close
    • Current Affairs
    • Current Affairs Quizzes
    • State Wise Current Affairs
    • Monthly Current Affairs
    • Close
Hindi Class 10 Maharashtra Board | Menu
  • MCQ हिंदी Maharashtra board Class 10
  • हिंदी स्वाध्याय Class 10
    • हिंदी पहली इकाई स्वाध्याय Maharashtra Board
    • हिंदी दूसरी इकाई स्वाध्याय Maharashtra Board
    • Close
  • हिंदी नोट्स Class 10
    • हिंदी पहली इकाई नोट्स Maharashtra Board
    • हिंदी दूसरी इकाई नोट्स Maharashtra Board
    • Close
  • Books हिंदी Maharashtra board Class 10
  • Summary हिंदी Maharashtra board Class 10
  • Important Questions हिंदी Maharashtra board Class 10
  • व्याकरण
  • Hindi Class 10

लोकभारती हिंदी Important Questions Chapter 5 Class 10 Lokbharti Part – II Hindi Maharashtra Board

Important Question For All Chapters – हिंदी Class 10

ईमानदारी की प्रतिमूर्ति


Short Questions


1. लाल बहादुर शास्त्री जी का सबसे प्रमुख गुण क्या था?

उत्तर: लाल बहादुर शास्त्री जी की सबसे प्रमुख विशेषता उनकी ईमानदारी और सादगी थी।

2. लेखक ने लाल बहादुर शास्त्री जी को किस रूप में प्रस्तुत किया है?

उत्तर: लेखक ने उन्हें ईमानदारी, सादगी और आदर्शवादिता की प्रतिमूर्ति के रूप में प्रस्तुत किया है।

3. प्रधानमंत्री बनने से पहले लाल बहादुर शास्त्री जी किस पद पर थे?

उत्तर: प्रधानमंत्री बनने से पहले वे उत्तर प्रदेश सरकार में पुलिस मंत्री थे।

4. लेखक ने गाड़ी चलाने का मौका कैसे पाया?

उत्तर: उन्होंने बाबूजी के निजी सचिव को कहकर इंपाला शेवरलेट मंगवाई और स्वयं चलाने लगे।

5. बाबूजी ने ड्राइवर से लॉग बुक में क्या लिखवाने को कहा?

उत्तर: उन्होंने लॉग बुक में “चौदह किलोमीटर निजी उपयोग” लिखवाने को कहा।

6. शास्त्री जी ने सरकारी संपत्ति का उपयोग कैसे किया?

उत्तर: उन्होंने कभी भी सरकारी संपत्ति का निजी उपयोग नहीं किया और पूरी ईमानदारी बरती।

7. लेखक को अपने किए पर पछतावा क्यों हुआ?

उत्तर: उन्हें एहसास हुआ कि उनके बाबूजी कितने ईमानदार थे और उन्होंने गलती की थी।

8. शास्त्री जी ने अपनी फटी हुई कुरते का क्या किया?

उत्तर: उन्होंने अपनी फटी हुई कुरते से रूमाल बनाने के लिए कह दिया।

9. शास्त्री जी के अनुसार खादी के कपड़ों का महत्व क्या था?

उत्तर: वे मानते थे कि खादी के हर सूत का सम्मान किया जाना चाहिए।

10. लेखक को अपने बाबूजी की कौन-सी बात सबसे अधिक प्रभावित करती थी?

उत्तर: उनकी सादगी और ईमानदारी लेखक को सबसे अधिक प्रभावित करती थी।

11. शास्त्री जी की पत्नी ने अपने गहने क्यों दे दिए?

उत्तर: उन्होंने परिवार की आर्थिक स्थिति सुधारने के लिए अपने गहने दे दिए।

12. शास्त्री जी ने अपनी पत्नी की निःस्वार्थता पर क्या प्रतिक्रिया दी?

उत्तर: उन्होंने उनकी भावना की सराहना की और उनके त्याग को समझा।

13. लेखक के बच्चे सरकारी गाड़ी से स्कूल क्यों नहीं जाते थे?

उत्तर: क्योंकि लेखक ने अपने बाबूजी के आदर्शों को अपनाया था और सरकारी संपत्ति का दुरुपयोग नहीं किया।

14. लेखक ने बाबूजी की अलमारी को व्यवस्थित करते समय क्या गलती की?

उत्तर: उन्होंने उनके फटे हुए कुरते अम्मा को दे दिए, जिन्हें बाबूजी ने बाद में ठंड के लिए रखने को कहा था।

15. लेखक अपने पिता से कौन-से मूल्य सीखते हैं?

उत्तर: वे सादगी, ईमानदारी और आत्मनिर्भरता जैसे मूल्य अपने पिता से सीखते हैं।


Long Questions


1. लाल बहादुर शास्त्री जी की ईमानदारी को लेखक ने कैसे दर्शाया है?

उत्तर: लेखक ने बताया कि शास्त्री जी ने कभी सरकारी संपत्ति का दुरुपयोग नहीं किया। उन्होंने अपने बच्चों द्वारा चलाई गई सरकारी गाड़ी के लिए पैसे भरवाए। यह उनकी सच्चाई और आदर्शवादिता को दर्शाता है।

2. लेखक और उनके भाई ने इंपाला गाड़ी कैसे चलाई और क्या हुआ?

उत्तर: लेखक और उनके भाई ने बाबूजी की अनुपस्थिति में इंपाला गाड़ी चलाई। बाबूजी को इस बारे में पता चलने पर उन्होंने ड्राइवर से लॉग बुक में निजी उपयोग दर्ज करवाया और पैसे भरवाए। इससे उनकी ईमानदारी स्पष्ट होती है।

3. शास्त्री जी की सादगी का उदाहरण पाठ में कैसे मिलता है?

उत्तर: शास्त्री जी पुराने फटे कुरते भी सर्दियों में पहनना चाहते थे और रूमाल बनाने के लिए कहा। वे फिजूलखर्ची नहीं करते थे और हर वस्तु का पूरा उपयोग करते थे। इससे उनकी मितव्ययिता और सादगी का पता चलता है।

4. शास्त्री जी की पत्नी ने अपने गहने क्यों दे दिए और उनकी सोच क्या थी?

उत्तर: शास्त्री जी की पत्नी ने आर्थिक तंगी में अपने गहने दे दिए और कहा कि वे गांधीजी के विचारों का पालन कर रही हैं। उनका मानना था कि असली गहना उनका परिवार और उनके मूल्य हैं।

5. शास्त्री जी के पुत्र अपने पिता के आदर्शों को कैसे अपनाते हैं?

उत्तर: लेखक सरकारी संसाधनों का दुरुपयोग नहीं करते और अपने बच्चों को सरकारी गाड़ी से स्कूल नहीं भेजते। वे अपने पिता की ईमानदारी और सादगी के सिद्धांतों का पालन करते हैं।

6. लेखक के जीवन में बाबूजी की अनुपस्थिति का क्या प्रभाव पड़ा?

उत्तर: बाबूजी के रहते उन्होंने कभी अभाव नहीं देखा, लेकिन उनके जाने के बाद नौकरी करनी पड़ी। यह अनुभव उन्हें अपने पिता के आदर्शों के महत्व को समझने में मदद करता है।

7. बचपन में लेखक के मन में क्या कल्पनाएँ होती थीं?

उत्तर: लेखक बचपन में सोचते थे कि उनके पिता के पास बड़ी गाड़ी होनी चाहिए। जब शास्त्री जी प्रधानमंत्री बने, तब लेखक इंपाला गाड़ी चलाने की इच्छा रखने लगे।

8. शास्त्री जी की नीतियाँ आज के समाज में कितनी प्रासंगिक हैं?

उत्तर: उनकी सादगी, ईमानदारी और कर्तव्यनिष्ठा आज के भ्रष्टाचारयुक्त समाज में अत्यंत प्रासंगिक हैं। यदि लोग उनके आदर्शों को अपनाएँ, तो समाज अधिक न्यायपूर्ण और नैतिक बन सकता है।

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ads

HSC आणि SSC महाराष्ट्र – मराठी माध्यम – महाराष्ट्र बोर्ड

📘 महाराष्ट्र बोर्ड परीक्षा साहित्य (मराठी माध्यम)

  • HSC आणि SSC प्रश्नसंच – मराठी माध्यमातील PDF
  • महाराष्ट्र बोर्ड नमुना प्रश्नपत्रिका व मॉडेल पेपर्स (मराठी माध्यमात)
  • SSC आणि HSC च्या मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका – मराठी माध्यम
  • SSC/HSC साठी मराठी माध्यमातील नोट्स आणि सराव चाचण्या (मॉक टेस्ट)
  • मराठी माध्यमातील MCQs (बहुपर्यायी प्रश्न) समाविष्ट
  • सर्व परीक्षा साहित्य मराठी माध्यमात उपलब्ध

📗 महाराष्ट्र बोर्ड पाठ्यपुस्तके व PDF (मराठी माध्यम)

  • इयत्ता 10 वी (SSC) चे पाठ्यपुस्तक PDF – मराठी माध्यमात
  • इयत्ता 12 वी (HSC) चे पाठ्यपुस्तक PDF – मराठी माध्यमात
  • मराठी डायजेस्ट – PDF डाउनलोड
  • SSC आणि HSC इयत्तांची पुस्तके – मराठी माध्यमातील PDF
  • डाउनलोडसाठी उपलब्ध पाठ्यपुस्तके व PDF – महाराष्ट्र बोर्ड

📒 महाराष्ट्र बोर्डासाठी मराठी अभ्यास साहित्य

  • प्रकरणनिहाय नोट्स – मराठी माध्यमात
  • प्रकरणनिहाय प्रश्नोत्तरे (प्रश्न व उत्तरे) – मराठी माध्यमात
  • SSC आणि HSC साठी महत्त्वाचे प्रश्न – मराठी माध्यम
  • महत्त्वाच्या सूत्रांचा सारांश (इयत्ता 6 वी ते 12 वी)
  • MCQs, प्रश्नसंच, नमुना प्रश्नपत्रिका आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका

CBSE Board Englsih and हिंदी माध्यम

CBSE Board

Mathematics Class 6
Science Class 6
Social Science Class 6
हिन्दी Class 6
सामाजिक विज्ञान कक्षा 6
विज्ञान कक्षा 6

Mathematics Class 7
Science Class 7
SST Class 7
सामाजिक विज्ञान कक्षा 7
हिन्दी Class 7

Mathematics Class 8
Science Class 8
Social Science Class 8
हिन्दी Class 8

Mathematics Class 9
Science Class 9
English Class 9

Mathematics Class 10
SST Class 10
English Class 10

Mathematics Class XI
Chemistry Class XI
Accountancy Class 11

Accountancy Class 12
Mathematics Class 12

Learn English
English Through हिन्दी
Job Interview Skills
English Grammar
हिंदी व्याकरण - Vyakaran
Microsoft Word
Adobe PhotoShop
Adobe Illustrator
Learn German
Learn French
IIT JEE

CBSE Board English Medium

  • Class 6 CBSE Board
  • Class 7 CBSE Board
  • Class 8 CBSE Board
  • Class 9 CBSE Board
  • Class 10 CBSE Board
  • Class 11 CBSE Board
  • Class 12 CBSE Board
  • CBSE Board Hindi Medium

  • Class 6 CBSE Board
  • Class 7 CBSE Board
  • Class 8 CBSE Board
  • Class 9 CBSE Board
  • Class 10 CBSE Board
  • Class 11 CBSE Board
  • Class 12 CBSE Board
  • बिहार बोर्ड
  • Class 6 Bihar Board
  • Class 7 Bihar Board
  • Class 8 Bihar Board
  • Class 9 Bihar Board
  • Class 10 Bihar Board
  • Class 11 Bihar Board
  • Class 12 Bihar Board
  • उत्तर प्रदेश बोर्ड
  • Class 6 UP Board
  • Class 7 UP Board
  • Class 8 UP Board
  • Class 9 UP Board
  • Class 10 UP Board
  • Class 11 UP Board
  • Class 12 UP Board
  • महाराष्ट्र बोर्ड
  • Class 6 Maharashtra Board
  • Class 7 Maharashtra Board
  • Class 8 Maharashtra Board
  • Class 9 Maharashtra Board
  • Class 10 Maharashtra Board
  • Class 11 Maharashtra Board
  • Class 12 Maharashtra Board
  • मध्य प्रदेश बोर्ड
  • Class 6 MP Board
  • Class 7 MP Board
  • Class 8 MP Board
  • Class 9 MP Board
  • Class 10 MP Board
  • Class 11 MP Board
  • Class 12 MP Board

ગુજરાત બોર્ડ

  • Class 6 Gujarat Board
  • Class 7 Gujarat Board
  • Class 8 Gujarat Board
  • Class 9 Gujarat Board
  • Class 10 Gujarat Board
  • Class 11 Gujarat Board
  • Class 12 Gujarat Board

PSC Exam Preparation

  • Uttar Pradesh PSC Exam Preparation (UPPSC)
  • Bihar PSC Exam Preparation (BPSC)
  • Madhya Pradesh PSC Exam Preparation (MPPSC)
  • Rajasthan PSC Exam Preparation (RPSC)
  • Maharashtra PSC Exam Preparation (MPSC)
Privacy Policies, Terms and Conditions, About Us, Contact Us
Copyright © 2026 eVidyarthi and its licensors. All Rights Reserved.