Main Menu
  • School
    • Close
    • CBSE English Medium
    • CBSE Hindi Medium
    • UP Board
    • Bihar Board
    • Maharashtra Board
    • MP Board
    • Close
  • English
    • Close
    • English Grammar for School
    • Basic English Grammar
    • Basic English Speaking
    • English Vocabulary
    • English Idioms & Phrases
    • Personality Enhancement
    • Interview Skills
    • Close
  • Sarkari Exam Prep
    • Close
    • All Govt Exams Preparation
    • MCQs for Competitive Exams
    • Notes For Competitive Exams
    • NCERT Syllabus for Competitive Exam
    • Close
  • Study Abroad
    • Close
    • Study in Australia
    • Study in Canada
    • Study in UK
    • Study in Germany
    • Study in USA
    • Close
संस्कृत Class 6 || Menu
  • MCQ Sanskrit Class 6
  • Notes Sanskrit Class 6
  • Question Answer Sanskrit Class 6
  • Sample Papers Sanskrit Class 6
  • Important Questions Sanskrit Class 6
  • Book Sanskrit Class 6
  • Previous Year Papers Sanskrit Class 6
  • Sanskrit Class 6

संस्कृत Solutions Class 6 Chapter 8 Sanskrit Deepakam

Advertisement

बुद्धि: सर्वार्थसाधिका

वयम् अभ्यासं कुर्मः

१. पाठस्य आधारेण अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखन्तु ।

(पाठ के आधार पर प्रश्नों के उत्तर एक शब्द में लिखें:)

(क) सरोवरस्य तीरे सुकोमलभूमौ बिलेषु के निवसन्ति ?

(सरोवर के किनारे, मुलायम ज़मीन के बिलों में कौन रहते हैं?)

उत्तरम्:  शशका: (खरगोश)

(ख) केषां परिभ्रमणेन शशकाः क्षतविक्षताः मृताः च भवन्ति ?

(किसके घूमने से खरगोश घायल और मारे जाते हैं?)

उत्तरम्:  गजानां (हाथी)

(ग) शशकराजः कस्य समीपं गच्छति?

(खरगोशों का राजा किसके पास जाता है?)

उत्तरम्:  गजराजस्य (हाथी का राजा)

(घ) के स्वमतं प्रकाशयन्ति ?

(अपनी राय कौन व्यक्त करते हैं?)

उत्तरम्:  शशका: (खरगोश)

(ङ) कः चन्द्रं नमति ?

(कौन चाँद को नमस्कार करता है?)

उत्तरम्:  गजराजः (हाथी का राजा)

(च) के सुखेन तिष्ठन्ति ?

(कौन आराम से रहते हैं?)

उत्तरम्:  शशका: (खरगोश)

२. पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखन्तु । (पूर्ण वाक्य में उत्तर दें:)

(क) चन्द्रः कदा प्रसन्नः भवति ? (चाँद कब खुश होता है?)

उत्तरम्:

यदा शशका: जीवन्ति तदा एव चन्द्रः प्रसन्नः भवति । (जब खरगोश जीवित रहते हैं, तब ही चाँद खुश होता है।)

(ख) सायङ्काले केषां सभा भवति ? (शाम को किसकी सभा होती है?)

उत्तरम्:

सायङ्काले शशकानां सभा भवति । (शाम को खरगोशों की सभा होती है।)

(ग) शशकाः किमर्थम् उपायं चिन्तयन्ति ? (खरगोश किस उद्देश्य से उपाय सोचते हैं?)

उत्तरम्:

शशकाः स्वरक्षार्थम् उपायं चिन्तयन्ति । (खरगोश अपनी सुरक्षा के लिए उपाय सोचते हैं।)
(घ) चन्द्रः केन नाम्ना प्रसिद्धः अस्ति ? (चाँद किस नाम से प्रसिद्ध है?)

उत्तरम्:

चन्द्रः ‘शशाङ्कः’ इति नाम्ना प्रसिद्धः अस्ति । (चाँद “शशाङ्क” नाम से प्रसिद्ध है।)

(ङ) “आम्, चन्द्रस्य दर्शनाय आवाम् अधुना एव सरोवरं प्रति चलाव:” इति कः कथयति ?

(“हाँ, चाँद को देखने के लिए हम अभी सरोवर की ओर चलें।” यह कौन कहता है?)

उत्तरम्:

“आम्, चन्द्रस्य दर्शनाय आवाम् अधुना एवं सरोवरं प्रति चलावः । ” इति शशकः कथयति ।

(“हाँ, चाँद को देखने के लिए हम अभी सरोवर की ओर चलें।” यह बात खरगोश कहता है।)

३. पाठस्य आधारेण पट्टिकातः क्रियापदानि चित्वा वाक्यानि पूरयन्तु ।

(पाठ के आधार पर पट्टिका से क्रियाएँ चुनकर वाक्य पूर्ण करें:)

(क) किं चन्द्रः सरोवरे ………….. । (चाँद सरोवर में क्या कर रहा है?)

उत्तरम्:  तिष्ठति (तैर रहा है।)

(ख) सर्वे शशका: उपाय ……….. । (सभी खरगोश क्या उपाय सोचते हैं?)

उत्तरम्:  चिन्तयन्ति (सोचते हैं।)

(ग) सायंकाले शशकानां सभा ……… । (शाम को खरगोशों की सभा क्या होती है?)

उत्तरम्:  भवति (होती है।)

(घ) शशकाः सरोवरस्य तीरे ……… । (खरगोश सरोवर के किनारे क्या करते हैं?)

उत्तरम्:  निवसन्ति (रहते हैं।)

(ङ) सः गजराजं ………. । (वह गजराज से क्या कहता है?)

उत्तरम्:  कथयति (बात करता है।)

४. उदाहरणानुसारं निम्नलिखितानां पदानां वचनं पुरुषं च लिखन्तु ।

(उदाहरण अनुसार निम्नलिखित शब्दों के वचन और पुरुष लिखें:)

पदम्पुरुषःवचनम्
यथा – चिन्तयतिप्रथमपुरुषःबहुवचनम्
तिष्ठन्ति…………………………
जीवन्ति…………………………
नमति…………………………
कथयति…………………………
गच्छति…………………………

उत्तरम्:

पदम्पुरुषःवचनम्
यथा – चिन्तयतिप्रथमपुरुषःबहुवचनम्
तिष्ठन्तिप्रथमपुरुषःबहुवचनम्
जीवन्तिप्रथमपुरुषःबहुवचनम्
नमतिप्रथमपुरुषःएकवचनम्
कथयतिप्रथमपुरुषःएकवचनम्
गच्छतिप्रथमपुरुषःएकवचनम्

 

५. उदाहरणानुसारं समुचितैः क्रियापदैः रिक्तस्थानान पूरयन्तु।

धातुःएकवचनम्द्विवचनम्बहुवचनम्
यथा- गम्गच्छतिगच्छतःगच्छन्ति
कथ्कथयति….
स्थातिष्ठन्ति
कृकरोमिकुर्वः
जीव्जीवन्ति
चल्चलाव:

 

उत्तरम्:

धातुःएकवचनम्द्विवचनम्बहुवचनम्
यथा- गम्गच्छतिगच्छतःगच्छन्ति
कथ्कथयतिकथयतःकथयन्ति
स्थातिष्ठतितिष्ठतःतिष्ठन्ति
कृकरोमिकुर्वःकुर्मः
जीव्जीवतिजीवतःजीवन्ति
चल्चलामिचलाव:चलामः

 

६. चित्रस्य आधारेण पञ्च वाक्यानि लिखन्तु ।

उत्तरम्:

(क) एतत् चित्रम् उपवनस्य अस्ति। (यह चित्र उपवन का है।)
(ख) एष: वृक्ष: सेवफलस्य अस्ति । (यह पेड़ सेब का है।)
(ग) वृक्षस्य अधः सेवफलानि सन्ति । (पेड़ के नीचे सेब हैं।)
(घ) सेवफलानि खादित्वा बालकाः प्रसन्नाः भवन्ति । (सेब खाकर बच्चे प्रसन्न हो जाते हैं।)
(ङ) सेवफलस्य वर्णः रक्तः अस्ति । (सेब का रंग लाल होता है।)

७. अधोलिखितानां पर्यायपदानां मेलनं कृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु ।

उत्तरम्:

(क) गजः           हस्ती (हाथी)
(ख) पदम्         चरण: (पैर/चरण)
(ग) चन्द्रः          शशाङ्क: (चाँद)
(घ) सरोवर:      जलाशय: (तालाब/झील)
(ङ) प्रजा         जनता (जनता)

Comments

  1. Kimaya Gupta says:
    March 8, 2025 at 11:31 am

    It really helps during exams to know what you are learning

    Reply
  2. Amadev says:
    January 17, 2025 at 9:38 am

    This app is fantastic! It provides excellent solutions and works perfectly for what I need. Highly recommend it! 🎉💯👍🏻

    Reply
  3. lily sinha says:
    January 7, 2025 at 5:52 pm

    i have exam tommorrow pt2

    Reply
  4. Divyanka Singh says:
    November 22, 2024 at 1:55 pm

    It’s good to learn and write ✍️😀😀😀😉😉

    Reply
  5. Anagh Kumar says:
    November 21, 2024 at 2:07 pm

    Best ………………….ans for K.V.S

    Reply
  6. Aradhya bachan says:
    November 21, 2024 at 1:53 pm

    Nice.

    Reply
  7. Nia says:
    November 18, 2024 at 1:35 pm

    Niceeeeeeew 🥰🥰🥰🥰🥰🥰🥰🗯💯💯💯💯💯💯❤️💓

    Reply
  8. Aradhya Shekhar says:
    November 4, 2024 at 2:04 pm

    Very nice 👍

    Reply

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Advertisement

सभी कक्षा के अध्याय के प्रश्न उत्तर in Hindi PDF Download

सभी Kaksha के Paath के Prashn Uttar, Objective Question, सैंपल पेपर, नोट्स और प्रश्न पत्र Download Free in PDF for Hindi Medium

क्लास की बुक (पुस्तक), MCQ, नोट्स, एनसीईआरटी समाधान इन हिंदी पीडीएफ – PDF FREE Download

सभी पाठ के एनसीईआरटी समाधान, सैंपल पेपर, नोट्स, प्रश्न पत्र के मुफ्त पीडीएफ डाउनलोड करे

Advertisement

Maharashtra Board Marathi & English Medium

Just Launched! Access Maharashtra Board Exam MCQs, Previous Year Papers, Textbooks, Solutions, Notes, Important Questions, and Summaries—available in both Marathi and English mediums—all in one place Maharashtra Board

Android APP

सरकारी Exam Preparation

Sarkari Exam Preparation Youtube

CBSE – दिल्ली, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, बिहार, राजस्थान & हरियाणा Board हिंदी माध्यम

कक्षा 6 to 8 हिंदी माध्यम
कक्षा 9 & 10 हिंदी माध्यम
कक्षा 11 हिंदी माध्यम

State Board

यूपी बोर्ड 6,7 & 8
बिहार बोर्ड हिंदी माध्यम

CBSE Board

Mathematics Class 6
Science Class 6
Social Science Class 6
हिन्दी Class 6
सामाजिक विज्ञान कक्षा 6
विज्ञान कक्षा 6

Mathematics Class 7
Science Class 7
SST Class 7
सामाजिक विज्ञान कक्षा 7
हिन्दी Class 7

Mathematics Class 8
Science Class 8
Social Science Class 8
हिन्दी Class 8

Mathematics Class 9
Science Class 9
English Class 9

Mathematics Class 10
SST Class 10
English Class 10

Mathematics Class XI
Chemistry Class XI
Accountancy Class 11

Accountancy Class 12
Mathematics Class 12

Learn English
English Through हिन्दी
Job Interview Skills
English Grammar
हिंदी व्याकरण - Vyakaran
Microsoft Word
Microsoft PowerPoint
Adobe PhotoShop
Adobe Illustrator
Learn German
Learn French
IIT JEE

Study Abroad

Study in Australia: Australia is known for its vibrant student life and world-class education in fields like engineering, business, health sciences, and arts. Major student hubs include Sydney, Melbourne, and Brisbane. Top universities: University of Sydney, University of Melbourne, ANU, UNSW.

Study in Canada: Canada offers affordable education, a multicultural environment, and work opportunities for international students. Top universities: University of Toronto, UBC, McGill, University of Alberta.

Study in the UK: The UK boasts prestigious universities and a wide range of courses. Students benefit from rich cultural experiences and a strong alumni network. Top universities: Oxford, Cambridge, Imperial College, LSE.

Study in Germany: Germany offers high-quality education, especially in engineering and technology, with many low-cost or tuition-free programs. Top universities: LMU Munich, TUM, University of Heidelberg.

Study in the USA: The USA has a diverse educational system with many research opportunities and career advancement options. Top universities: Harvard, MIT, Stanford, UC Berkeley.

Privacy Policies, Terms and Conditions, About Us, Contact Us
Copyright © 2025 eVidyarthi and its licensors. All Rights Reserved.