CBSE Class 8 MCQs, Notes, PDF Book,Solutions, Important Questions, & Previous Year Papers, Sample Papers

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 सम्यग्वर्णप्रयोगेण ब्रह्मलोके महीयते 📘 Summary in Sanskrit अस्मिन् पाठे, आचार्यः छात्राणाम् कृते एकां मनोरञ्जकां कथा श्रावयति यत् कथायाः माध्यमेन “वर्णानाम् यथोचितप्रयोगः” इत्यस्य महत्त्वं स्पष्टीकृतम्। कथायां प्राचीनकाले देवानां राजा इन्द्रः, असुराणां च राजा वृत्रासुरः आसीत्। उभयोः मध्ये पुरातनकालादारभ्य वैरभावः नित्यं प्रवहति स्म। वृत्रासुरः स्वबलवृद्ध्यर्थं तथा इन्द्रजयार्थं एकं विशेषयज्ञं […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 सन्निमित्ते वरं त्यागः (ख-भागः) 📘 Summary in Sanskrit वीरवरः इति नामकः एकः राजपुरुषः आसीत्। सः नृपतेः शूद्रकस्य सेवकत्वेन नियुक्तः। प्रतिमासं सः सुवर्णशतचतुष्टयं वेतनरूपेण प्राप्नोति स्म। प्राप्य तु वेतनम् – अर्धं देवकार्ये विनियोजयति, चतुर्थांशं दरिद्रजनाय वितरति, शेषं च चतुर्थांशं स्वपत्नीं ददाति स्म। स्वखड्गं गृहित्वा अहर्निशं राजद्वारे स्थित्वा सः रक्षाकर्म करोति। […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 सन्निमित्ते वरं त्यागः (क-भागः) 📘 Summary in Sanskrit दशमे पाठे “सन्निमित्ते वरं त्यागः (क-भागः)” इत्यस्मिन् संस्कृतकथासाहित्यस्य महत्त्वं प्रतिपादितम्। संस्कृतकथाः केवलं मनोरञ्जनमात्रं न, किन्तु जीवनोपदेशप्रदाः, प्रेरणादायिकाश्च भवन्ति। अयं पाठः ‘हितोपदेश’ इत्यस्मात् ग्रन्थात् गृहीतः, यत्र वीरवरनामकस्य कर्तव्यनिष्ठस्य राजपुत्रस्य चरित्रं वर्ण्यते। सः स्वामिभक्त्या राष्ट्ररक्षणार्थं प्राणत्यागं कर्तुं सज्जः आसीत्। कथा शोभावतीनाम्नि […]

Question Answer Sanskrit New Book 2025-26 Question Answer Class 8 Sanskrit Deepakam Question Answer Sanskrit Old Book Question Answer Class 8 Sanskrit Ruchira

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? 📘 Summary in Sanskrit अस्मिन् नवमे पाठे “कोऽरुक्? कोऽरुक्? कोऽरुक्?” इति शीर्षकेन एका रोचका कथा वर्णिता अस्ति। माता पुत्रं प्रति आयुर्वेदस्य आहारनियमांश्च बोधयन्ती कथयति। पुरा भगवान् धन्वन्तरिः भारतवर्षे विविधानां व्याधीनां शमनं ज्ञातुं मनोहरं शुकं रूपं धृत्वा प्रतिग्रामं भ्रमति। सः बहूनां वैद्यानां […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम् 📘 Summary in Sanskrit अयं पाठः भारतस्य ऐशान्यकोणस्थितेषु अष्टसु राज्येषु – अरुणाचलप्रदेशे, असमे, मणिपुरे, मेघालये, मिजोरमे, नागालैण्डे, त्रिपुरायां, सिक्किमे च – तेषां भौगोलिकं, सांस्कृतिकं, ऐतिहासिकं च महत्त्वं विवृणोति। एते प्रदेशाः ‘सप्तभगिन्यः एकः भ्राता च’ इति नाम्ना प्रथिताः, यत्र सिक्किमः भ्राता इव मान्यते, अन्यानि […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 ञ्जुलमञ्जूषा सुन्दरसुरभाषा 📘 Summary in Sanskrit   अस्मिन् पाठे संस्कृतभाषायाः गौरवम्, माधुर्यम्, ऐतिहासिकमहत्त्वम्, चिरस्थायित्वं च निरूपितम्। पाठः प्रारभ्यते संवादरूपेण, यत्र अनया तथा अलका इत्यौ भगिन्यौ गृहसमीपे उपविष्टे संस्कृतसप्ताहस्य अवसरं विषये चर्चा कुर्वेते। अनया उक्तवती यत् विद्यालये गीतगायनप्रतियोगिता, संस्कृतकाव्यपाठः, निबन्धलेखनम्, प्रश्नोत्तरी, इत्यादयः कार्यक्रमाः आयोज्यन्ते। अलका ताम् आमन्त्रयति यत् […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 डिजिभारतम् – युगपरिवर्त 📘 Summary in Sanskrit अस्य षष्ठस्य पाठस्य नाम “डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्” अस्ति। अयं पाठः भारतस्य डिजिटल्-प्रगतिं च प्रौद्योगिकीयविकासं वर्णयति। भारतः सांस्कृतिकसमृद्ध्या प्रसिद्धः अस्ति, तथापि आधुनिकआविष्कारैः विश्वे कीर्तिं लभते। ‘डिजिटल्-भारतम्’ नामक योजनया नागरिकसौविध्यम् सरलं भवति, येन वसुधा कुटुम्बवत् प्रतीयते। नवदेहलीस्थः प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालयः डिजिटल्-प्रौद्योगिकीः प्रदर्शति। छात्राः अध्यापकप्रेरणया […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 गीता सुगीता कर्तव्या 📘 Summary in Sanskrit पञ्चमे पाठे “गीता सुगीता कर्तव्या” इत्यस्मिन भगवद्गीतायाः आध्यात्मिकं, नैतिकं, व्यवहारिकं च महत्त्वं प्रतिपाद्यते। एकस्मिन् दिवसे कुरुक्षेत्रे श्रीगीता-जयन्ती-महोत्सवः सम्पादितः। रमेशः स्वजनकेन सह तत्र आगतः। तत्र कथावाचकः गीतायाः माहात्म्यं व्याख्यायति स्म। तेन उक्तम्— “गीता सुगीता कर्तव्या, किमन्यैः शास्त्रविस्तरैः।या स्वयं पद्मनाभस्य मुखपद्माद्विनिःसृता॥” अर्थात् […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः Summary in Sanskrit अस्य चतुर्थस्य पाठस्य नाम “प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः” अस्ति। अयं पाठः देशभक्त गोपबन्धुदासस्य जीवनचरितं, समाजसेवां, शिक्षाप्रसारं च वर्णयति। पाठे ओडिशाराज्यस्य केन्द्रापडा-जनपदे जलप्लावहानेः चर्चा प्रारभ्यते। छात्राः शिक्षकाश्च जलप्लावेन वासगृहाणां नाशं, अस्वस्थानां मृत्युयुद्धं, अनाहारेण कष्टं, पशुहानिं च वदन्ति। नायकः सुधीरः सहायता-प्रयोजनं उल्लिखति, गोपबन्धुदासस्य सेवाप्रेरणां […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 सुभाषितस्सं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु 📘 Summary in Sanskrit अस्य तृतीयस्य पाठस्य नाम “सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु” अस्ति। अस्य पाठे सुभाषितानि वर्णिता येषु भारतभूमेः महिमा, गुणीजनस्य गुणज्ञानं, सत्पुरुषस्य नम्रता च प्रदर्शिता। प्रथमसुभाषिते देवाः भारतभूमेः गुणगानं कुर्वन्ति, यत्र स्वर्गापवर्गमार्गभूते मानवाः धन्याः, देवाः अपि मनुष्यरूपेण जन्माभिलाषन्ति। द्वितीयसुभाषिते गुणी […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 अल्पानामपि वस्तूनां संहतिः कार्यसाधिका संस्कृत में सारांश अस्य द्वितीयस्य पाठस्य नाम “अल्पानामपि वस्तूनां संहतिः कार्यसाधिका” अस्ति। कतिपय मित्राणि ग्रीष्मावकाशे उत्तराखण्डस्य देवभूमौ पुण्यक्षेत्रदर्शनाय गच्छन्ति। तत्र वर्षारम्भे श्रीकेदारक्षेत्रे आरोहणकाले वृष्टिः, सेतुभंगः, पर्वतस्खलनं च सञ्जायते। सर्वे भयभीताः ईश्वरं प्रार्थयन्ति। नायकः सुधीरः धैर्येन सांत्वयति – विपत्काले उपायं चिन्त्यं, सम्भूय सेतुं निर्माय […]

Summary For All Chapters – संस्कृत Class 8 संगच्छध्वं संवदध्वम् संस्कृत में सारांश अस्य प्रथमस्य पाठस्य नाम “संगच्छध्वं संवदध्वम्” अस्ति। प्राचीन-भारतीय-ज्ञान-परम्परायां वेदः साक्षात् ब्रह्ममुखनिःसृता पवित्रतमा दैवी वाक् इति मान्यते। चत्वारः वेदाः सन्ति – ऋग्वेदः, यजुर्वेदः, सामवेदः, अथर्ववेदः चेति, ये विश्वस्य प्राचीनतम-साहित्य-रूपेण विद्वद्भिः प्रशंसिताः। अस्य पाठे ऋग्वेदस्य दशममण्डलस्य एकनवतितमसूक्तात् “संज्ञान-सूक्तम्” नामकं मन्त्रत्रयं समाहितं अस्ति। मन्त्राः – […]

१. प्रथमः पाठः – संगच्छध्वं संवदध्वम् २. द्वितीयः पाठः – अल्पानामपि वस्तूनां संहतिः कार्यसाधिका ३. तृतीयः पाठः – सुभाषितस्सं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु ४. चतुर्थः पाठः – प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः ५. पञ्चमः पाठः – गीता सुगीता कर्तव्या ६. षष्ठः पाठः – डिजिभारतम् – युगपरिवर्त ७. सप्तमः पाठः – मञ्जुलमञ्जूषा सुन्दरसुरभाषा ८. अष्टमः पाठः – पश्यत […]

वर्णोच्चारण-शिक्षा १ शब्दानां सम्यक् शुद्धं च उच्चारणं नितान्तं महत्त्वपूर्णम् अस्ति इति वयं पूर्वस्मिन् पाठे दृष्टवन्तः। कस्यचित् शब्दस्य सम्यग् – उच्चारणार्थं, तस्य शब्दस्य प्रत्येक-वर्णस्य शुद्धं निर्दुष्टम् उच्चारणं भवेत्। अतः प्रत्येक-वर्णस्य शुद्धम् उच्चारणं कथं भवतीति अत्र ज्ञास्यामः । वर्णानां स्वर-व्यञ्जनादीनां विविध-भेद-उपभेदानां विषये वयं पूर्वासु कक्षासु ज्ञातवन्तः । तत्र आस्ये षट् उच्चारण-स्थानानि अपि वयं दृष्टवन्तः । परन्तु, वर्णानाम् […]

Solutions For All Chapters – संस्कृत Class 8 वर्णोच्चारण-शिक्षा १ (अक्षरों का उच्चारण-अभ्यास १) अभ्यासात् जायते सिद्धिः १. अधोलिखितप्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन द्विपदेन वा उत्तरत – (नीचे दिए गए प्रश्नों के उत्तर एक शब्द या दो शब्दों में दीजिए।) (क) उरसि किं तन्त्रं भवति? (छाती में कौन-सी प्रणाली होती है?) उत्तर – वायुबलतन्त्रम्। (वायु-बल प्रणाली।) (ख) […]

सम्यग्वर्णप्रयोगेण ब्रह्मलोके महीयते छात्राः – “नमस्ते आचार्य! अद्य वयम् एकां कथां श्रोतुम् इच्छामः। कृपया कथां श्रावयति वा महोदय!” छात्र: “नमस्ते आचार्य! आज हम एक कहानी सुनना चाहते हैं। कृपया क्या आप हमें कहानी सुनाएंगे, महोदय?” आचार्यः – “नमस्ते छात्राः! भवतां मनोरञ्जनार्थम् आदौ कथाश्रवणम्। अनन्तरं पाठनम्। तर्हि सावधानं शृण्वन्तु।” आचार्य: “नमस्ते बच्चों! तुम्हारे मनोरंजन के लिए […]

Solutions For All Chapters – संस्कृत Class 8 सम्यग्वर्णप्रयोगेण ब्रह्मलोके महीयते (सही वर्णों के प्रयोग से (या शुद्ध उच्चारण द्वारा) व्यक्ति ब्रह्मलोक में प्रतिष्ठित होता है।) अभ्यासात् जायते सिद्धिः १. पाठे विद्यमानानां श्लोकानाम् उच्चारणं स्मरणं लेखनं च कुरुत । (पाठ में मौजूद श्लोकों का उच्चारण करें, उन्हें याद करें और लिखें।) २. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् एकपदेन […]

Solutions For All Chapters – संस्कृत Class 8 सन्निमित्ते वरं त्यागः (ख-भागः) अनुकूल अवसर पर श्रेष्ठता का त्याग (भाग-ख) अभ्यासात् जायते सिद्धिः १. निम्नलिखितेषु वाक्येषु रक्तवर्णीयानि स्थूलपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत – (निम्नलिखित वाक्यों में से लाल रंग के मोटे शब्दों को ध्यान में रखते हुए प्रश्न निर्माण करें।) (क) वीरवरो पत्नीं पुत्रं दुहितरञ्च प्राबोधयत्। (वीरवर […]

सन्निमित्ते वरं त्यागः (ख-भागः) हिंदी अनुवाद वीरवर नामक एक राजपुरुष राजा शूद्रक की सेवा में नियुक्त था। उसे वेतन के रूप में प्रतिदिन सौ स्वर्ण मुद्राएं (सुवर्ण शतचतुष्टयम्) प्राप्त होती थीं। वह अपने वेतन का आधा भाग देवकार्य (धार्मिक कार्यों) में लगाता था, एक चौथाई भाग निर्धनों में बाँटता था, और शेष एक चौथाई भाग […]