CBSE Solutions, PDF Book, MCQ, Revision Notes, Important Questions, Sample Paper, Previous Year Paper

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8 मूलपाठः, अन्वयः, शब्दार्थः सरलार्थश्च क पूर्वदिशायाम् उदेति सूर्यः पश्चिमदिशायां च अस्तं गच्छति इति दृश्यते हि लोके। परं न अनेन अवबोध्यमस्ति यत्सूर्यो गतिशील इति। सूर्योऽचलः पृथिवी च चला या स्वकीये अक्षे घूर्णति इति साम्प्रतं सुस्थापितः सिद्धान्तः। सिद्धान्तोऽयं प्राथम्येन येन प्रवर्तितः, स आसीत् महान् गणितज्ञः ज्योतिर्विच्च आर्यभटः। पृथिवी स्थिरा वर्तते […]

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8 मूलपाठः, अन्वयः, शब्दार्थः सरलार्थ। (क) (ग्रीष्मौ सायंकाले विद्युदभावे प्रचण्डोष्मणा पीडितः वैभवः गृहात् निष्क्रामति) वैभवः – अरे परमिन्दर्! अपि त्वमपि विद्युदभावेन पीडितः बहिरागतः? परमिन्दर् – आम् मित्र! एकतः प्रचण्डातपकालः अन्यतश्च विद्युदभावः परं बहिरागत्यापि पश्यामि यत् वायुवेगः तु सर्वथाऽवरुद्धः। सत्यमेवोक्तम् प्राणिति पवनेन जगत् सकलं, सृष्टिर्निखिला चैतन्यमयी। क्षणमपि न जीव्यतेऽनेन विना, […]

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8 मूलपाठः, अन्वयः, शब्दार्थः सरलार्थश्च (क) उपरि निर्मितं चित्रं पश्यत। इदं चित्रं कस्याश्चित् पाठशालायाः वर्तते। इयं सामान्या पाठशाला नास्ति। इयमस्ति महाराष्टस्य प्रथमा कन्यापाठशाला। एका शिक्षिका गहात पस्तकानि आदाय मार्गे कश्चित् तस्याः उपरि धूलिं कश्चित् च प्रस्तरखण्डान् क्षिपति। परं सा स्वदृढनिश्चयात् न विचलति। स्वविद्यालये कन्याभिः सविनोदम् आलपन्ती सा अध्यापने संलग्ना […]

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8 मूलपाठः, अन्वयः, शब्दार्थः सरलार्थ अध्यापिका – सुप्रभातम्। छात्राः सुप्रभातम्। सुप्रभातम्। अध्यापिका – भवतु। अद्य किं पठनीयम्? छात्राः – वयं सर्वे स्वदेशस्य राज्यानां विषये ज्ञातुमिच्छामः। अध्यापिका – शोभनम्। वदत। अस्माकं देशे कति राज्यानि सन्ति? सायरा – चतुर्विंशतिः महोदये! सिल्वी – न हि न हि महाभागे! पञ्चविंशतिः राज्यानि सन्ति। अध्यापिका […]

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8 मूलपाठः, अन्वयः, शब्दार्थः सरलार्थ (क) के आसन् ते अज्ञातनामानः? शतशः सहस्रशः तडागाः सहसैव शून्यात् न प्रकटीभूताः। इमे एव तडागाः अत्र संसारसागराः इति। एतेषाम् आयोजनस्य नेपथ्ये निर्मापयितृणाम् एककम्, निर्मातॄणां च दशकम् आसीत्। एतत् एककं दशकं च आहत्य शतकं सहस्रं वा रचयतः स्म। परं विगतेषु द्विशतवर्षेषु नूतनपद्धत्या समाजेन यत्किञ्चित् पठितम्। […]

नोट्स Notes Chapter 1 Sanskrit Class 8 सुभाषितानि नोट्स Notes Chapter 2 Sanskrit Class 8 बिलस्य वाणी न कदापि में श्रुता नोट्स Notes Chapter 3 Sanskrit Class 8 डिजीभारतम् नोट्स Notes Chapter 4 Sanskrit Class 8 सदैव पुरतो निधेहि चरणम् नोट्स Notes Chapter 5 Sanskrit Class 8 कण्टकेनैव कण्टकम् नोट्स Notes Chapter 6 Sanskrit Class […]

Chapter 1: सुभाषितानी Chapter 2: दुर्बुद्धि विनश्यति Chapter 3: स्वावलंबनम Chapter 4: पण्डिता रमाबाई Chapter 5: सदाचार Chapter 6: संकल्प सिद्धिदायक (धातुप्रयोग ) Chapter 7: त्रिवर्ण ध्वज Chapter 8: अहमपि विद्यालयं गमिष्यामि Chapter 9: विश्वबंदुत्वं  Chapter 10: समवायो हि दुर्जय Chapter 11: विद्याधनम् Chapter 12: अमृतं संस्कृतं ( इकारांत स्त्रीलिंग ) Chapter 13: लालनगीतम परिशिष्टं

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8 मूलपाठः, अन्वयः, शब्दार्थः सरलार्थ (क) चल चल पुरतो निधेहि चरणम्। सदैव पुरतो निधेहि चरणम्॥ गिरिशिखरे ननु निजनिकेतनम्। विनैव यानं नगारोहणम्॥ बलं स्वकीयं भवति साधनम्। सदैव पुरतो …………॥ अन्वयः- चल, चल । पुरतः चरणं निधेहि। सदैव पुरतः चरणम् निधेहि। ननु निजनिकेतनं गिरिशिखरे (अस्ति)। (अत:) यानं विना एव नगारोहणं (कुरु)। […]

Solutions For All Chapters Sanskrit Class 7 Question 2: एकपदेन उत्तरत- (क) का विहसति? (कौन हंसता है?) उत्तर: धरणी (पृथ्वी)। (ख) किम् विकसति? (क्या खिलता है?) उत्तर: कमलम् (कमल)। (ग) व्याघ्रः कुत्र गर्जति? (बाघ कहाँ दहाड़ता है?) उत्तर: विपिने (जंगल में)। (घ) हरिणः किं खादति? (हरिण क्या खाता है?) उत्तर: नवघासम् (नया घास)। (ङ) मन्दं कः गच्छति? […]

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8 मूलपाठः, अन्वयः, शब्दार्थः सरलार्थ (क) कस्मिंश्चित् वने खरनखरः नाम सिंहः प्रतिवसति स्म। सः कदाचित् इतस्तत: परिभ्रमन् क्षुधातः न किञ्चिदपि आहारं प्राप्तवान्। ततः सूर्यास्तसमये एकां महतीं गुहां दृष्ट्वा सः अचिन्तयत्-“नूनम् एतस्यां गुहायां रात्रौ कोऽपि जीवः आगच्छति। अतः अत्रैव निगूढो भूत्वा तिष्ठामि” इति। शब्दार्थ- कस्मिंश्चित्-किसी। प्रतिवसति स्म-रहता था। इतस्ततः-इधर-उधर क्षुधार्तः-भूख […]

अनारिकाया: जिज्ञासा Solutions For All Chapters Sanskrit Class 7 Question 2: अधोलिखितानां प्रश्नानां एकपदेन उत्तराणि लिखत- (क) कस्याः महती जिज्ञासा वर्तते? (ख) मन्त्री किमर्थम् आगच्छति? (ग) सेतोः निर्माणं के अकुर्वन्? (घ) सेतोः निर्माणाय कर्मकराः प्रस्तराणि कुतः आनयन्ति? (ङ) के सर्वकाराय धनं प्रयच्छन्ति? Answer: (क) अनारिकायाः महती जिज्ञासा वर्तते। (ख) मन्त्री नद्याः उपरि निर्मितः नवीनः सेतोः […]

Notes For All Chapters Sanskrit Class 8 सुभाषितानि ‘सुभाषित’ शब्द ‘सु + भाषित’ इन दो शब्दों के मेल से सम्पन्न होता है। सु का अर्थ सुन्दर, मधुर तथा भाषित का अर्थ वचन है। इस तरह सुभाषित का अर्थ सुन्दर/मधुर वचन है। प्रस्तुत पाठ में सूक्तिमञ्जरी, नीतिशतकम्, मनुस्मृतिः, शिशुपालवधम्, पञ्चतन्त्रम् से रोचक और विचारपरक श्लोकों को […]

Solutions For All Chapters Sanskrit Class 7 Question 2: प्रश्नानाम् एकपदेन उत्तराणि लिखत- (क) का भाषा प्राचीनतमा? (कौन सी भाषा प्राचीनतम है?) (ख) शून्यस्य प्रतिपादनं कः अकरोत्? (शून्य का प्रतिपादन किसने किया?) (ग) कौटिल्येन रचितं शास्त्रं किम्? (कौटिल्य द्वारा रचित शास्त्र कौन सा है?) (घ) कस्याः भाषायाः काव्यसौन्दर्यम् अनुपमम्? (किस भाषा का काव्य सौंदर्य अनुपम […]

Chapter 1 शब्द परिचयः I Sanskrit Class 6 NCERT Book Chapter 1 Sanskrit Class 6 Chapter 2 शब्द परिचयः II Sanskrit Class 6 NCERT Book Chapter 2 Sanskrit Class 6 Chapter 3 शब्द परिचयः III Sanskrit Class 6 NCERT Book Chapter 3 Sanskrit Class 6 Chapter 4 विद्यालयः Sanskrit Class 6 NCERT Book Chapter 4 […]

१. प्रथमः पाठः – संगच्छध्वं संवदध्वम् २. द्वितीयः पाठः – अल्पानामपि वस्तूनां संहतिः कार्यसाधिका ३. तृतीयः पाठः – सुभाषितस्सं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु ४. चतुर्थः पाठः – प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः ५. पञ्चमः पाठः – गीता सुगीता कर्तव्या ६. षष्ठः पाठः – डिजिभारतम् – युगपरिवर्त ७. सप्तमः पाठः – मञ्जुलमञ्जूषा सुन्दरसुरभाषा ८. अष्टमः पाठः – पश्यत […]

प्रहेलिकाः Solutions For All Chapters Sanskrit Class 8 अभ्यासः प्रश्न 1. श्लोकांशेषु रिक्तस्थानानि पूरयत-(श्लोकांशों में रिक्त स्थानों की पूर्ति कीजिए-) उत्तरम्: (क) सीमन्तिनीषु का शान्ता? राजा कोऽभूत् गुणोत्तम:? (ख) कं सञ्जघान कृष्णः? का शीतलवाहिनी गङ्गा? (ग) के दारपोषणरता:? कं बलवन्तं न बाधते शीतम्? (घ) वृक्षाग्रवासी न च पक्षिराजः त्रिनेत्रधारी न च शूलपाणिः। प्रश्न 2. श्लोकांशान् […]

आर्यभटः Solutions For All Chapters Sanskrit Class 8   अभ्यासः प्रश्न 1. एकपदेन उत्तरत-(एक पद में उत्तर दीजिए-) उत्तरम्: (क) पूर्वदिशायाम् (पूर्वस्याम्) (ख) उपपाटलिपुत्रम् (पाटलिपुत्रे) (ग) आर्यभट: (घ) आर्यभटीयम् (ङ) आर्यभटः प्रश्न 2. पूर्णवाक्येन उत्तरत-(पूर्ण वाक्य में उत्तर दीजिए-) उत्तरम्: (क) सूर्याचलः पृथिवी च चला या स्वकीये अक्षे घूर्णति इति सम्प्रतं सुस्थापित: सिद्धान्तः। (ख) सूर्य […]